Onze moderne, open economie vraagt dat iedereen zich verder ontwikkelt. Lager opgeleiden voelen zich echter nauwelijks aangesproken. En het management krijgt het gevoel aan een dood paard te trekken. Toch blijken lager opgeleide werknemers wel degelijk bereid zich verder te scholen. Het sleutelwoord is: aandacht.

 

40% van alle Brabanders en 29% van de Brabantse beroepsbevolking beschikt niet over een startkwalificatie. Van hen denkt maar liefst 80% dat ze ook niet kúnnen leren. We weten dat dat geen oppervlakkige zelfkennis is, maar een opvatting die in de loop van het leven heeft postgevat.  

 

Het is moeilijk dergelijke zelfbeelden te doorbreken. Maar het kan wel. Zo’n vijftien jaar geleden startte de Britse vakcentrale TUC een campagne om laaggeschoolde werknemers te motiveren tot verdere opleiding. Niet door de werkgevers onder druk te zetten, noch door de betrokken werknemers zelf rechtstreeks aan te spreken. Maar door learning representatives in te zetten.

 

Learning rep’s zijn collega’s die zelf graag leren, daarover kunnen vertellen, en die mede daarom enig gezag in het bedrijf hebben. Maar ze behoren tot dezelfde ‘klasse’ en doen hetzelfde werk. Na een korte training gaan zij met hun collega’s in gesprek over het belang van leren en de mogelijkheden die het bedrijf biedt. Zo’n 23.000 learning rep’s kregen uiteindelijk 250.000 collega’s aan de scholing.

 

Onlangs hebben wij bij drie bedrijven van de Eindhovense VDL-groep een vergelijkbaar project afgerond. In nauwe samenwerking met het management en de betrokken vakbond werden 13 werknemers geselecteerd en getraind in hun nieuwe rol van ‘leerambassadeur’. Dankzij hun gevoel voor collega’s en tegelijk hun enthousiasme over hun eigen ontwikkeling, trokken zij 56 mensen over de streep.

 

De belangrijkste les die we uit het project trekken is dat het doemdenken rond het levenslang leren voor lageropgeleiden kan worden doorbroken. Niet door maar te blijven roepen hoe belangrijk het is, ook niet door het hoofd in de schoot te leggen. Maar door in contact te treden met mensen en aansluitend bij hun leefwereld een perspectief te schetsen. Een perspectief dat waarde oplevert voor het bedrijf, maar toch vooral voor henzelf.